Hoe installeer ik de waterontharder?

Waterontharder installeren: hier moet je op letten

Iedereen irriteert zich er wel eens aan. Je hebt het pas nog helemaal geboend en helemaal schoongemaakt en daar is het al weer: kalkaanslag. Hoewel kalkaanslag op de oppervlaktes relatief gemakkelijk te verwijderen is, is het niet een heel prettig klusje. Daarbij komen er toch nog best wel veel dingen kijken. Bijvoorbeeld agressieve schoonmaakmiddelen die schade kunnen toebrengen en kalk in oppervlaktes waar je amper bij kan om schoon te maken maar vervolgens wel een verstopping veroorzaakt. In plaats van het te proberen te verwijderen zou het effectiever zijn om te voorkomen dat kalkaanslag gevormd wordt. Hiervoor is de waterontharder het geschikte middel. Wat is een waterontharder, welke verschillende soorten zijn er en waarom is het geschikt om kalkaanslag te voorkomen? En indien er een keuze gemaakt is voor een bepaald soort, hoe moet deze dan vervolgens geïnstalleerd worden? Hier lees je er alles over. 

Waterontharder versus kalkaanslag

Kalkaanslag heeft alles te maken met de samenstelling van water. Overal waar water stroomt kan kalkaanslag ontstaan. De mate waarin kalk gevormd wordt is afhankelijk van de structuur van het water. Water bestaat namelijk uit verschillende mineralen, waaronder magnesium en calcium. Indien één liter water een hoog gehalte van deze mineralen bevat, wordt er ook wel gesproken van ‘hard water’. Hoe harder het water is, hoe meer kalkaanslag er zal ontstaan. De combinatie van de mineralen magnesium en calcium maken kristalvorming mogelijk wat uiteindelijk de vorm van kalkaanslag aanneemt. Om kalkaanslag te voorkomen moet er dus worden ingespeeld op deze specifieke samenstelling. De huishouding in deze mineralen moet dusdanig verstoord worden dat kalkvorming verhinderd wordt. Dit is dan ook precies wat de kalkontharder doet. Gaat de waterontharder de kalkaanslag volledig verslaan? Nee, kalkaanslag zal nooit helemaal voorkomen kunnen worden. Zoals hiervoor al vermeld, overal waar stromend water is kan kalk ontstaan en in al dat water zit calcium als bestanddeel. Wel kan het voor een heel groot deel voorkomen worden, dus het is zeker de moeite waard. 

Soorten waterontharder

In het algemeen zijn er grofweg twee soorten waterontharder te onderscheiden. De eerste variant is een waterfilter. Hierbij worden bepaalde stoffen met een filter uit het water gehaald, in dit geval zijn dit dus calcium en magnesium. Het grootste voordeel van een dergelijk filter is dat het een hele praktische oplossing is. Het kan overal op worden aangesloten. Je kan het daarom op verschillende leidingen aansluiten en bijvoorbeeld ook meenemen op vakantie om het daar weer op andere leidingen aan te sluiten. Ook de prijs van zo een filter is over het algemeen vrij betaalbaar. De tweede variant is een cilinder waterontharder. Deze variant werkt iets anders en heeft twee cilinders. De eerste cilinder bevat kunsthars korrels om het calcium uit het water te halen. Vervolgens wordt er via een tweede cilinder natrium, oftewel (regeneratie)zout, aan het water toegevoegd als reinigingsmiddel. Deze cilinders zijn dusdanig op elkaar afgestemd dat het water met kalk wordt weggespoeld en het onthard weer terug komt. Een cilinder-systeem is in tegenstelling tot het filter niet zomaar draagbaar, maar heeft weer als voordeel dat het centraal werkt en dat je gelijk in het hele huis onthard water hebt. Ook is het systeem flexibeler, omdat je zelf met de hoeveelheid zout de mate van ontharding kunt instellen. Op die manier kun je ervoor kiezen niet al het calcium en magnesium eruit te halen, maar alleen het schadelijke deel ervan. En nadeel hiervan is dat het niet milieubewust is, met name vanwege het gebruik van zout en het moeten lozen van de gefilterde bestanddelen. 

Type waterontharders: hoe werkt het?

De werking van een waterontharder kan vervolgens ook weer op verschillende wijzen worden vormgegeven. Een mechanische constructie werkt op waterdruk en is vaak het goedkoopst. Deze constructie kan zowel tijdgestuurd of volumegestuurd werken. Bij de tijdgestuurde variant wordt er op vaste ingestelde tijdstippen gespoeld. Bij de volumegestuurde variant wordt er gekeken naar de mate van verzadigdheid van de harskorrels. Deze tweede methode kan iets meer rekening houden met het daadwerkelijke waterverbruik, maar alsnog kan het zijn dat er te veel of juist te weinig gespoeld wordt in verhouding met daadwerkelijk verbruik. Indien je waterverbruik erg variabel is, ben je beter af met een elektrische constructie. Dit werkt op basis van elektriciteit en werkt heel precies op basis van je daadwerkelijke waterverbruik. Wel is deze constructie vaak iets duurder en moet je tevens rekening houden met elektriciteitskosten. Aan de andere kant worden hiermee onnodige spoelingen voorkomen waarmee weer onkosten bespaard kunnen worden. Bij beiden constructies moet het zout regelmatig worden bijgevuld en moet er onderhoud gepleegd worden. Welke constructie het beste kan worden gekozen hangt volledig af van de specifieke situatie en je persoonlijke wensen. 

Instellen van een waterontharder

Als je het soort waterontharder hebt gevonden dat aan je wensen voldoet, moet deze geïnstalleerd worden om zijn taak te kunnen gaan vervullen. Dit is geen enorm ingewikkelde klus. Een professional zal er binnen enkele uurtjes wel mee klaar zijn. Toch komen er een aantal essentiële elementen bij kijken die het vrij ingewikkeld kunnen maken voor een doe-het-zelver. Waar moet rekening mee gehouden worden? Een eerste vraag die gesteld moet worden is of je het zelf wilt gaan installeren of dat je er toch iemand voor wilt inhuren. Indien je na een zorgvuldige afweging tot de conclusie komt dat je de waterontharder zelf gaat installeren, zijn er nog een aantal dingen waar rekening mee gehouden moet worden en is een zorgvuldige werkwijze essentieel. Deze stappen zullen hierna toegelicht en verduidelijkt worden. 

Of toch zelf installeren?

De kosten van een specialist kunnen bespaard worden als je de waterontharder zelf installeert. Hoewel het installeren van een waterontharder vrij nauwkeurig moet gebeuren, is het een fluitje van een cent. In tegenstelling tot andere waterontharders zijn onze waterontharders gemakkelijk en snel te installeren en kan de waterontharder binnen een paar minuten werkend in de woning gemonteerd zijn.

Een goede voorbereiding is het halve werk

Om te beginnen moet je nagaan op welke plaats de ontharder geplaatst gaat worden. Waar precies op gelet moet worden is afhankelijk van het type waterontharder. Meestal zal een ontharder op een plaats komen waar het niet op het zicht hangt en het wordt vaak bevestigd waar de leiding het huis binnenkomt. Vaak zal de ontharder dus in de meterkast, in een berging of in een soortgelijke ruimte geplaatst worden. Ook moet het toestel waterpas geplaatst kunnen worden en is de temperatuur in die ruimte van belang. Zo mag het toestel niet dicht bij een warmtebron geplaatst worden en mag de temperatuur ook niet onder het vriespunt kunnen zakken. Het uitzoeken van een geschikte locatie is dus een essentiële eerste stap. Daarnaast is het zeker geen overbodige luxe dat de ontharder een toegankelijke plaats krijgt. Je moet er regelmatig bij kunnen om de voorraad zout te checken en voor eventueel onderhoud. Indien je weet in welke ruimte de ontharder gaat komen, is het slim om de afmetingen van de ontharder daarop aan te passen. Indien je kiest voor een elektrische waterontharder is het essentieel dat er een stopcontact bij de gewenste plek in de buurt zit. Dit zit allemaal praktische dingen die van te voren moeten worden vastgesteld.

De installatie

Indien het voorwerk is voltooid kan de daadwerkelijke installatie beginnen. Begin deze installatie met een bypass waardoor de waterontharder te allen tijde kan worden uitgeschakeld en het water rechtstreeks het huis in kan stromen. De installatie zelf hangt af per type ontharder en er zal een instructie bij de aankoop van de waterontharder worden meegeleverd. In het algemeen moeten de volgende dingen worden aangesloten: een ingaande waterleiding, een uitgaande waterleiding, een spoelwaterafvoer en een stroomkabel. Voordat je hieraan gaat beginnen, is het dus essentieel dat je bij de voorbereiding er voor hebt gezorgd dat je alle benodigde materialen hiervoor al in het bezit hebt. Als deze dingen zijn geïnstalleerd volgens de meegeleverde specifieke handleiding, moet vervolgens de ontharder zelf worden afgesteld. Je moet de hardheid van het water meten en daar de ontharder op afstemmen. Hiervoor kan je een waterhardheid setje kopen. Hoewel fouten hierbij vergaande consequenties kunnen hebben, kan de waterhardheid dus ook door een doe-het-zelver worden gemeten. Let er wel op dat een fout kan leiden tot een onnodig hoog verbruik of juist tot te weinig spoelingen waardoor het hele onthardingsproces geen werking meer zal hebben. 

Onderhoud van een waterontharder

Een waterontharder behoeft niet heel veel onderhoud, maar op zijn tijd is het zeker noodzakelijk. Een jaarlijkse onderhoudsbeurt is bevorderlijk voor de levensduur en essentieel voor een langdurige goede werking ervan. Hiervoor kan een specialist worden ingeschakeld. Deze zal de waterdichtheid meten, de waterontharder en bijvoorbeeld het zoutreservoir controleren en reinigen en de waterontharder afstellen zodat deze op effectieve wijze functioneert. Ook is het belangrijk om vuil en bacteriën geen kans te geven. Tussendoor kan je zelf ook goed voor het toestel zorgen door bijvoorbeeld zelf het zout al tijdig bij te vullen. Een elektrische waterontharder bevat vaak meer specificaties en is daarmee ook iets gevoeliger voor reparaties. Het is verstandig ook het onderhoud van een elektrische waterontharder door een specialist te laten doen, om mogelijk ergere problemen te voorkomen.

Conclusie

Wie kiest voor een waterontharder als oplossing tegen kalkaanslag moet zich ervan bewust zijn dat er toch wel een aantal dingen bij komen kijken. Het begint met vragen over naar welk type waterontharder je op zoekt bent. Vervolgens moet je een afweging maken of je het zelf wilt gaan installeren of dat je dit liever door een professional laat doen. Het is goed mogelijk om de waterontharder zelf te installeren, maar het brengt ook risico’s met zich mee. Weeg dit zo goed mogelijk af om later niet met onprettige verassingen geconfronteerd te worden. Indien je de geschikte waterontharder gevonden hebt en deze is geïnstalleerd, kan onderhoud als laatste stap bijdragen aan een langdurig plezier ervan. Veel succes!